Innerlijke Criticus (1)

“The problem is not that we want to be happy, but that we’re going about it in the wrong way.” – A.H. Almaas

In mijn streven naar geluk, kies ik dus niet altijd de juiste aanpak. Maar wat doe ik dan eigenlijk verkeerd? En waarom? In het eerste thema van deze blog, neem ik één van mijn ‘geluksblockers’ eens goed onder de loep!

inner critic devil angel

Stel. Iemand zit me de hele dag op de huid en heeft kritiek op alles wat ik doe of denk.
‘Jemig, wat ben je toch dom!’
‘Wat ben jij raar zeg. Kan je niet gewoon zijn zoals anderen?’
‘Je bent hartstikke lelijk. Kijk nou eens naar jezelf.’

Zou ik dat tolereren, denk je?
Ik ben absoluut geen ruziezoeker, maar in dit geval zou ik er zeker wel even iets van zeggen. Als ik iemand zo tegen een ander tekeer zou horen gaan, zou ik het ook direct voor hem of haar opnemen. Maar waarom accepteer ik dan wel dat ik soms zo hard en onaardig naar mezelf toe ben?
Waar we ook vandaan komen en hoe we ook zijn opgevoed; we hebben allemaal een innerlijke criticus. Een ‘stemmetje in ons hoofd’ dat ons zelfbeeld beïnvloedt en ons vertelt hoe we ons leven moeten leven. Wat dit stemmetje ook zegt; we geloven het meestal onmiddellijk, hoe onaardig ook.
Eigenlijk best gek, toch?

Om het wat beeldender te maken, noem ik die van mij maar even Didi (Demotiverend Duiveltje, of zoiets).
Didi heeft het er maar druk mee. Veel pauzes houdt ze niet, liever werkt ze 24 uur per dag door. Ze is erg bekwaam in het plaatsen van opmerkingen op het juiste moment. Een aantal van haar favorieten:
‘Kom van je luie reet af. Je verdient geen pauze!’
‘Denk je nu echt dat dit je gaat lukken?’
‘Je kunt je huishouden niet eens op orde krijgen. Hoe denk je in godsnaam je leven op orde te gaan krijgen?!’

Lekker direct, dus.
Ik merk dat ik haar aanwezigheid makkelijk voor lief neem. Het is dagelijkse kost, dus ben ik eraan gewend en doet het onschuldig aan. Een kleine schop onder m’n kont mag ook best, die heb ik zo nu en dan zelfs nodig. Maar liever wel alleen als het terecht is. Want als ik er even goed bij stilsta wat Didi me werkelijk duidelijk wil maken, klinkt het niet zomaar afwijzend maar gewoonweg onlogisch‘Je bent een mens met zwakheden en dat is niet oké. Je zou perfect moeten zijn.’
Terwijl de realiteit is: Ja, ik ben een mens. Ja, ik heb zwakheden (lees: ontwikkelingspunten). En ja, dat is helemaal oké, want dat is de natuur van het mens-zijn.
En toch helpt ze me er telkens aan herinneren dat zij het daar niet mee eens is. En hoe! Die cynische toon zou ik zelf nooit tegen iemand durven of willen opzetten.

Didi denkt er goed aan te doen om mij te coachen. Maar het enige waar ze me in aanmoedigt, is onzekerheid, schaamte en zelf-ondermijnend gedrag. Misschien zit er op sommige momenten wel énige kern van waarheid in haar uitspraken, maar negen van de tien keer zijn deze bij nader inzien geheel onterecht. Waarom neem ik het dan toch vaak allemaal direct voor waar aan?

Volgens het boeddhisme is het een onbewust reactiepatroon, door de jaren heen opgebouwd. En op iets dat ik niet doorheb, kan ik ook geen invloed uitoefenen. Dus… stap 1: Bewustwording! (‘Stap 2: Mijn innerlijke criticus begrijpen’ en ‘Stap 3: Omgaan met mijn innerlijke criticus’ volgen hierna!)

Om goed bewust te worden van mijn innerlijke criticus, heb ik haar even tot leven gebracht. Schrik niet! Het is nogal eng uitgepakt. En dan heb ik het niet alleen over de foto. Pas toen ik de uitspraken had uitgeschreven, besefte ik ineens hoe heftig die eigenijk zijn.
My Inner Critic

Mocht je het interessant (en niet te eng) vinden om ook jouw innerlijke criticus beter te leren kennen, dan is deze oefening zeker een aanrader!
En als je het wilt delen is het helemaal leuk; dat kan via een mailtje naar info@mindfulfilling.nl.

Een simpele reactie op dit bericht mag natuurlijk ook:
Hoor jij ook weleens een stemmetje dat als een ambitieuze hoofdcommandant in je oor tettert? En zo ja, wat zegt deze zoal?

Let’s learn how to surf!

‘Wat wil je later worden?’ Het is een vraag die ieder schoolkind weleens op zich afgevuurd krijgt. Ik had er nooit antwoord op. Althans, nooit één. Ik wilde zangeres, actrice en schrijfster worden. Maar ook schooljuffrouw, universum-deskundige, opvoedkundige, fotograaf en monnik. Oh ja! En tegelijkertijd een wereldreizigster die ondertussen met gemak de hele wereld van de honger en oorlog af zou helpen.

Velen van ons hebben een sterke ambitie en vinden het belangrijk – haast een noodzaak – om onze dromen waar te maken. We willen de wereld rondreizen. Carrière maken. Een gezin vormen. Welvaart ervaren. Output vinden voor een specifiek talent. De wereld verbeteren… In de huidige maatschappij wordt van ons verwacht ergens naar te streven. Als je niets wilt bereiken, moet er wel iets grondig mis zijn met jouw levenslust.

Mijns inziens is het zeker iets moois dat ieder van ons persoonlijke capaciteiten heeft. En dat we deze kunnen ontwikkelen en inzetten om de wereld een beetje mooier en veelzijdiger te maken. En toch heeft mijn eigen drang naar zelfontplooiing mij ook regelmatig in de weg gezeten.

Het boeddhisme leert me dat het streven iets is van het ego. Iets waarmee ik nooit puur geluk zal ervaren. En inderdaad… op welk punt van mijn leven ik mij ook bevind; vaak wil ik er eigenlijk niet zijn. Niet honderd procent. Al ben en voel ik me nog zo gezegend, toch streef ik dan naar een bepaald moment waar alles nét even beter is. Het moment waar die vervelende spier niet meer zo zeurt. Waar die deadline mijn bloeddruk niet meer beïnvloedt. Waar het weer niet zo druilerig is. Of waar ik meer tijd en/of financiële ruimte heb om een beetje van het leven te genieten.

Behalve dat ik ergens naar streef, verwacht ik soms ook dat het leven één rechte lijn omhoog is. Dat ik van donker naar licht ga, van lijden naar vrijheid. Ik ga er op zo’n moment van uit dat alles alleen maar beter zal worden. En wanneer de dingen inderdaad weer wat beter lijken te gaan, denk ik: ‘Yes! Ik heb het gered! Vanaf hier zal het altijd zo zijn als nu. Wat ben ik blij dat ik van die sores af ben!’ Totdat het leven me weer een klap in het gezicht geeft en zegt: ‘Sorry, maar zo rechttoe rechtaan is het niet!’ Het leven is veel te gecompliceerd om het me zo gemakkelijk af te laten gaan. Het houdt me maar al te graag scherp.

‘The problem is not that we want to be happy, but that we’re going about it in the wrong way.’ – A.H. Almaas

Hoe ga ik eigenlijk om met mijn streven naar geluk? Ervaar ik hierbij innerlijke rust? En hoe reageer ik op eventuele set-backs? Voel ik me al snel verloren, wanhopig, moedeloos, depressief? Zie ik mezelf als een mislukkeling wanneer het niet gaat zoals verwacht?
In plaats van mijn verwachtingen los te laten en het leven te ‘laten zijn zoals het is’, benader ik de momenten waarop het even tegenzit vaak met een oordeel, afwijzing of intolerantie. Terwijl dit me niet dient. Integendeel, het maakt dat ik in zo’n moment geen tevredenheid ervaar. Zo maak ik mijn geluksgevoel onbewust erg afhankelijk.

Voor alle controlfreaks onder ons (inclusief mezelf): helaas, het leven laat zich nooit tot in de puntjes controleren, we zullen het werkelijk nooit helemaal in de hand hebben. 
Wellicht ken je de uitspraak wel:
You can’t stop the waves, but you can learn how to surf!
De omstandigheden kunnen we dus niet altijd veranderen, maar wél de manier waarop we ermee omgaan. Mindfulness is een tool waarmee we zelfbewuster en alerter kunnen worden. Het kan inzichten geven in reactiepatronen zoals (zelf)kritiek en (zelf)veroordeling – en hoe dit invloed heeft op ons geluksgevoel, onze innerlijke rust en ons welzijn.

Dit is een blog over mijn streven naar geluk, zonder mezelf daarin te verliezen. Een speurtocht naar een mindful én fulfilling leven, met de juiste balans tussen ambitie en tevredenheid. Gebaseerd op persoonlijke ervaringen en externe inspiratie met een vleugje boeddhisme.
Ready to settle for a perfectly imperfect life? Volg mijn proces en wie weet inspireert het jou ook! 🙂